Anti-netcongestie-wijk regelt het verkeer zelf en levert stroom terug bij piekbelasting

Door netcongestie kunnen veel geplande nieuwbouwwoningen niet worden gerealiseerd. Expeditie Slim Bouwen ziet een oplossing die niet wacht op een groter elektriciteitsnet.

Centraal staat hier een oplossing die niet begint bij een dikkere kabel, maar achter de voordeur en in de wijk. WePositive.Energy laat woningen, energieopslag, warmtevoorzieningen en deelmobiliteit samenwerken als één lokale energiecentrale. Hun uitgangspunt daarbij is eenvoudig: het probleem zit niet alleen in hoeveel elektriciteit we gebruiken en opwekken, maar vooral in wanneer we dat doen. Zonnepanelen produceren tegelijkertijd. Elektrische auto’s komen rond hetzelfde moment thuis. Warmtepompen reageren op dezelfde weersomstandigheden. En als batterijen allemaal op dezelfde lage stroomprijs reageren, kan zelfs ‘slimme’ energiesturing een nieuwe piek veroorzaken.

WePositive.Energy probeert daarom niet ieder huis afzonderlijk slimmer te maken, maar laat de energievoorziening van een hele wijk samenwerken als één lokaal systeem. Zonnepanelen, batterijen, warmtepompen en elektrische auto’s worden digitaal met elkaar verbonden. Daar komen steeds vaker collectieve voorzieningen bij, zoals collectieve warmte, energieopslag en deelmobiliteit. Zelflerende algoritmes stemmen vraag, aanbod en opslag realtime op elkaar af.

Niet: wat is nu het voordeligst voor woning A?
Maar: wat is nu het slimst voor de hele wijk én het elektriciteitsnet?

Zo verandert een woonwijk van een verzameling individuele energiegebruikers in één samenwerkend energiesysteem.

Van minder piekbelasting naar terugleveren op het juiste moment

Dat dit niet alleen een theoretisch model is, blijkt inmiddels uit metingen in woonwijken waar WePositive.Energy actief is. In zomermetingen blijft de gelijktijdige piekbelasting van de wijk onder de 0,5 kW per woning – inclusief het laden van elektrische auto’s en deelmobiliteit. Ter vergelijking: alleen al het piekvermogen van één elektrische auto kan meerdere kilowatts bedragen.

Op sommige momenten gaat de wijk zelfs nog een stap verder. Juist wanneer het elektriciteitsnet zwaar wordt belast, kan de WePositive-wijk als geheel stroom terugleveren aan het net. Daarmee verandert de rol van een nieuwbouwwijk fundamenteel. In plaats van een extra belasting op een toch al vol elektriciteitsnet, kan de wijk actief helpen om netcongestie in de regio te verminderen.

Een interessante volgende stap is elektrische deelmobiliteit. Samen met MyWheels maakt WePositive.Energy Vehicle-to-Grid-deelmobiliteit onderdeel van het energiesysteem. Elektrische deelauto’s kunnen daardoor niet alleen slim worden opgeladen, maar op piekmomenten ook elektriciteit vanuit hun accu terugleveren. In Ecowijk Mandora in Houten gebeurt dit inmiddels in de praktijk.

Het overlevingspakket van WePositive.Energy

• Collectieve AI-sturing – woningen, zonnepanelen, batterijen, warmtepompen én collectieve energievoorzieningen worden realtime op elkaar afgestemd.
• Minder dan 0,5 kW piekbelasting per woning – in zomermetingen blijft de piekbelasting onder deze grens, inclusief het laden van elektrische auto’s en deelmobiliteit.
• De wijk helpt het net – op momenten van hoge netbelasting kan een WePositive-wijk als geheel zelfs elektriciteit terugleveren.
• Deelauto wordt buurtbatterij – via Vehicle-to-Grid kunnen elektrische deelauto’s niet alleen laden, maar op strategische momenten ook stroom terugleveren.
• Energie blijft zoveel mogelijk lokaal – lokaal opgewekte elektriciteit wordt waar mogelijk direct in de wijk gebruikt of tijdelijk opgeslagen.
• Meer dan individuele woningen – ook collectieve warmte, energieopslag en deelmobiliteit worden onderdeel van de gezamenlijke energiesturing.
• Nieuwbouw én bestaande bouw – de aanpak is niet gebonden aan één woningtype of alleen aan nieuw te ontwikkelen wijken.

Survivaltip: Optimaliseer niet de woning, maar de wijk

Een installatie die individueel slim reageert op dezelfde stroomprijs als duizenden andere installaties, kan collectief behoorlijk dom uitpakken. De les van WePositive.Energy: kijk bij energieoptimalisatie niet alleen achter de voordeur. Juist door woningen, warmte, opslag en mobiliteit gezamenlijk aan te sturen, ontstaat ruimte op een elektriciteitsnet dat die ruimte steeds harder nodig heeft.

Daarbij blijkt nog iets belangrijks: bewoners hoeven geen rem op dit soort systemen te zijn. De ervaring van WePositive.Energy is juist dat bewoners de aanpak omarmen en bereid zijn hun flexibiliteit beschikbaar te stellen. Voor grootschalige toepassing hoort daar volgens het bedrijf wel iets tegenover te staan: passende financiële prikkels voor bewoners die met hun woning, batterij of auto bijdragen aan het ontlasten van het elektriciteitsnet.

Misschien wordt daarmee ook onze definitie van een slimme woning aan vervanging toe. De slimste woning is straks niet het huis dat alles voor zichzelf optimaliseert, maar het huis dat samen met de rest van de wijk weet wanneer het moet laden, opslaan – of juist iets terug moet geven.

Over Expeditie Slim Bouwen

Bouwen is als overleven in een jungle van regels, ambities en problemen. In Expeditie Slim Bouwen neemt Marjet Rutten je elke week mee naar een grensverleggende plek of locatie waar ze alle obstakels en beren op de weg overwonnen hebben. Heb je ook een bijzondere plek die je onder de aandacht wil brengen, mail dan naar de redactie.

Rutten is vanaf 1998 werkzaam in de branche en wil bijdragen aan een dynamische, succesvolle bouwsector. Naast haar werk voor Building Balance is ze actief als Gideon en in vele beoordelingscommissies en jury’s van de overheid, waar ze onder meer oordeelt over de marktkansen van geplande product- en procesinnovaties. Haar laatste boek ‘Van Baksteen naar Blockchain’ over ontwikkelingen in de sector richting 2040 kun je hier bestellen. Meer inspiratie over ontwikkelingen in onze sector? Kijk op www.debouwin2040.nl

Lees ook: Friese bouwer lost netcongestie op met warmtepompen en deelauto’s