Deze week neemt expeditieleider Marjet Rutten je mee naar Noord-Brabant waar gemeenten, corporaties en ontwikkelaars de wondere wereld van parallelplannen aan het ontdekken zijn.
Nederland wil sneller bouwen. Veel sneller. Toch duurt een woningbouwproject vaak nog zeven tot vijftien jaar. En dat komt lang niet altijd door ingewikkelde regels of juridische procedures. De sector wacht namelijk opvallend vaak… op zichzelf.
- Architecten wachten op gemeenten.
- Gemeenten wachten op aanvragen.
- Aannemers wachten op vergunningen.
- Leveranciers wachten op definitieve ontwerpen.
En ondertussen tikt de klok door.
Parallel plannen in de Herpense Weide
Inmiddels proberen steeds meer gemeenten, woningcorporaties en ontwikkelaars daarom iets dat verrassend logisch klinkt: parallel plannen. Ontwerpen, participatie, onderzoeken, vergunningvoorbereiding en technische uitwerking vinden niet meer na elkaar plaats, maar tegelijkertijd.
Dat klinkt misschien niet revolutionair. In de bouw is het dat wel. Een mooi voorbeeld is de gebiedsontwikkeling Herpense Weide in Den Bosch. Daar werden onderzoeken, participatie en ontwerp niet achter elkaar georganiseerd, maar vanaf het begin gecombineerd in één gezamenlijke planning. Terwijl bewoners meedachten over het plan, liepen ecologische onderzoeken al door en werden afspraken met marktpartijen voorbereid. Het resultaat was niet zozeer een snellere vergunning, maar vooral een veel kortere voorbereidingstijd.
Doorbreek de dominoreeks
En precies daar zit de belangrijkste les. De nieuwste inzichten uit landelijke pilots laten zien dat de grootste winst niet wordt gehaald bij de vergunningverlening zelf, maar in de jaren daarvoor. Veel projecten verliezen tijd doordat onderzoeken, besluitvorming, participatie en technische uitwerking als dominostenen achter elkaar staan opgesteld. Parallel plannen haalt die dominoreeks uit elkaar.
Succesvolle projecten brengen daarom vanaf dag één alle partijen samen: gemeente, corporatie, ontwikkelaar, nutsbedrijven, provincie, waterschap en soms zelfs vergunningverleners en kwaliteitsborgers. Problemen worden eerder zichtbaar, keuzes eerder gemaakt en vertragingen eerder voorkomen.
De rol van gemeenten verandert daardoor langzaam van controleur naar meedenkende partner. Parallel plannen geldt inmiddels als een van de belangrijkste instrumenten om woningbouw te versnellen. Het kabinet wil deze werkwijze zelfs tot norm maken voor gebiedsontwikkeling.

Misschien is dat wel de grootste ontdekking van deze expeditie. Sneller bouwen gaat niet altijd over minder regels. Soms gaat het vooral over minder wachttijd.
Het overlevingspakket van parallel plannen
- Onderzoeken, participatie en ontwerp lopen gelijktijdig in plaats van na elkaar
- Gemeenten, corporaties en ontwikkelaars werken vanaf de eerste schets in één team
- BIM-modellen en digitale vergunningchecks maken risico’s eerder zichtbaar
- Besluiten worden onderweg genomen in plaats van op enkele grote beslismomenten
- Uitvoering kan sneller starten omdat veel knelpunten al vóór de vergunning zijn opgelost
Survivaltip
Niet ieder proces hoeft volledig afgerond te zijn voordat het volgende kan beginnen. Juist vroeg samenwerken voorkomt later stapels herstelwerk, vertraging en weerstand.

Over Expeditie Slim Bouwen

Bouwen is als overleven in een jungle van regels, ambities en problemen. In Expeditie Slim Bouwen neemt Marjet Rutten je elke week mee naar een grensverleggende plek of locatie waar ze alle obstakels en beren op de weg overwonnen hebben. Heb je ook een bijzondere plek die je onder de aandacht wil brengen, mail dan naar de redactie.
Rutten is vanaf 1998 werkzaam in de branche en wil bijdragen aan een dynamische, succesvolle bouwsector. Naast haar werk voor Building Balance is ze actief als Gideon en in vele beoordelingscommissies en jury’s van de overheid, waar ze onder meer oordeelt over de marktkansen van geplande product- en procesinnovaties. Haar laatste boek ‘Van Baksteen naar Blockchain’ over ontwikkelingen in de sector richting 2040 kun je hier bestellen. Meer inspiratie over ontwikkelingen in onze sector? Kijk op www.debouwin2040.nl
