Uit de grond van zijn hart bedankt Pim van Meer de werkvoorbereiders die hem met beide benen op de grond hebben gezet. Zij waren de eersten die enthousiast waren over zijn komst. Zij waren degenen die hem lieten zien dat het model niet zaligmakend is.
Ik schrijf dit met lichte tegenzin, want mijn ego had het liever anders gezien: waar ik nu zit, heb ik voor een groot deel te danken aan bouwers, en dan vooral aan de werkvoorbereiders. Au.
Eerder al moest ik toegegeven dat mijn carrière op gang kwam dankzij ontwikkelende aannemers die in de crisis van 2010 begonnen met BIM en digitaal bouwen. Ik dacht toen dat iedereen mij begreep. In werkelijkheid begreep iedereen vooral de noodzaak.
Ik begon met standaardwoningbouw voor verschillende aannemers. Tussendoor mocht ik iets moois doen: Utrecht Leidsche Rijn, eindeloos herontwikkeld omdat herontwikkelen goedkoper was dan de boete betalen als de stekker eruit ging. Die harde contracten met grote bouwers trokken mij als architect door de storm. En ongemerkt leerden die jaren mij het vak van de werkvoorbereiding: hun agenda, hun ritme, hun pijn. Ik besefte niet dat bimmen vooral tractie kreeg omdat je er een deel van werkvoorbereiding semi-automatisch mee kunt doen. En tegelijk zag ik: hun werk werd niet simpeler, het werd complexer. Meer regelgeving, meer afhankelijkheden, meer als-dan in minder tijd.
De eerlijkheid gebiedt: in onze organisatie waren de werkvoorbereiders het meest enthousiast toen ik binnenkwam. Ik wist dat ontwikkelaars me soms liever kwijt dan rijk zouden zijn. Ik maak nou eenmaal ongemakkelijke dingen zichtbaar. Maar juist omdat werkvoorbereiders het bouwen, kon ik hard op de bal spelen. Ik heb contracten omgegooid zodat alles in 3D binnenkwam. Niet omdat ik hip wilde doen, maar omdat ik hun bord wilde vullen met precies wat ze nodig hebben. Als je schachten en wanden boven elkaar zet, als je doorsneden en maatraster kloppen, als de ruimte klopt bij het programma, dan kan een aannemer desnoods met traditionele (2D) checks controleren – en tóch geen risico’s meer vinden om af te prijzen. Dat is goed voor iedereen, inclusief de ontwikkelaar.
En toch schuurt het. Ik ben vijftien jaar bezig om uit te leggen hoe je werkpakketten destilleert uit modellen, hoe je in de keet met constructeurs en installatieteams ziet of het echt op elkaar past. Voor mij is een concurrent-engineeringssessie zó normaal geworden dat ik ze zelden op LinkedIn zet. Maar misschien is mijn wereld vertekend. Misschien is het buiten mijn bubbel nog lang geen norm. Ik wil roepen: de Wkb via 3D is toch vanzelfsprekend? Maar vanzelfsprekend is iets pas als genoeg mensen het vanzelf doen.
Wat ik in de keet leerde, leerde ik niet op de TU Delft. Ik leerde het van mensen met een map vol markeringen, die mij met één opgetrokken wenkbrauw dwongen om mijn digitale waarheid te verantwoorden. Pim, mooi model. Waar borg je dit detail? Wie tekent hier voor de verantwoordelijkheid? Wat gebeurt er als deze levering twee weken schuift? Zij leerden me dat een perfect model geen doel is, maar gereedschap: genoeg juistheid om de volgende beslissing te nemen, genoeg houvast om maakbaar en betaalbaar te blijven. Soms is 60 procent goed gemodelleerd plus 40 procent vakmanschap sneller en betrouwbaarder dan een 100procent-fetisj die nooit af komt. Dat vind ik moeilijk om te zeggen, want mijn hart schreeuwt: honderd procent of niks. De keet fluistert: negentig procent op tijd is vaak slimmer dan honderd procent te laat.
Ben ik altijd eerlijk en aardig tegen werkvoorbereiders? Nee. Ik ben ongeduldig. Ik vind dat het sneller kan en moet. Ik ben trots op projecten die we zélf bouwen – stiekem té trots. En ik vergeet soms te zeggen dat zíj degene zijn die mijn rug rechthouden. Dat als ik hard stel dat we in één keer in 3D aanleveren, zij het zijn die de restantenrommel oprapen, de laatste restanten omvoegen, de werkelijkheid laten sluiten op mijn beloftes. Het is makkelijker om een model te presenteren dan om een planning dicht te trekken.
Dus hierbij, zonder ironie: dankjewel. Dankjewel voor elk dit past niet, nog niet waar ik eerst tegenin ging en later blij om was. Dankjewel voor elk schuif dat toetsmoment naar de OT/BT waarmee je chaos voorkwam. Dankjewel voor elke keer dat je mijn mooie verhaal omzette naar een maakbare volgorde. Jullie hebben me harder gemaakt op de inhoud en zachter op de toon, al laat ik dat laatste niet vaak genoeg merken.
En dan de vraag waar ik mee worstel: hadden we inmiddels verder moeten zijn, of is dit het normale plateau? Is een keten met 60 procent kloppende modellen en 40 procent vertrouwd vakmanschap misschien efficiënter dan de obsessie met honderd procent digitaal? Mijn hoofd zegt: doorduwen naar honderd — discipline, ritme, één bron van waarheid. Mijn buik zegt: eerlijk is eerlijk, zonder jullie vakmanschap valt mijn digitale wereld om. Misschien is het antwoord precies die spanningsboog. Mijn werk is het elastiek op spanning houden; jullie zorgen dat het niet knapt.
Ik zal het vaker zeggen, zodat ik het zelf ook onthoud: jullie waren de eersten die mij echt uitdaagden om de rest van de wereld op te leiden. En elke keer dat ik denk dit is toch inmiddels normaal, zal ik weer in de keet gaan zitten en opnieuw leren waarom normaal nergens vanzelf ontstaat.
Fileermoment
Perfectie in het model is het doel.
Nee. Besluitbaarheid is het doel. Het model levert houvast, de keet levert werkelijkheid. Waar die twee elkaar wekelijks vinden, floreren projecten. Dan zakt de rest van de romantiek vanzelf op z’n plek.
Dit is een artikel van Bouw en Installatie Hub. Wil je op de hoogte blijven van al het nieuws uit de bouw- en installatiesector? Neem dan een kijkje op de hub en meld je aan voor de online community.
↗
